Chciałbym Państwu przedstawić plantację żyta hybrydowego odmiany Visello znajdującą się w miejscowości Brzeźnica koło Jastrowia. Jest to pole produkcyjne na którym wraz z właścicielem będziemy się starali w optymalny sposób poprowadzić uprawę żyta mieszańcowego w stosunku do warunków klimatyczno-glebowych występujących na tym terenie. Bardzo ważnym czynnikiem jest również aspekt ekonomiczny gdyż gospodarstwo zajmuje się jedynie produkcją roślinną i końcowy efekt uprawy, plon decyduje o kondycji finansowej gospodarstwa.

Uprawa zajmuje powierzchnię ok. 9 ha klasy IV a i V o odczynie lekko kwaśnym. Rok wcześniej uprawiany był na tym polu jęczmień jary. Podczas zbioru słoma została pocięta następnie na polu wykonano zabieg kultywatorem i pole zaorano. Przed siewem zastosowano nawóz wieloskładnikowy NPK 6-20-30 w ilości 300 kg/ha. Siew wykonano 15.09.2009 r. siewnikiem wraz z broną wahadłową. Po siewie ze względu na występujące na tym stanowisku chwasty tj. fiołki, chabry i miotłę zbożową wykonano oprysk środkami je zwalczającymi.

ZABIEGI JESIENNE

 
Jesienną rośliny zakończyły wegetację w fazie pełni krzewienia BBCH 27-28 i wytworzyły średnio 6 pędów na jedną roślinę. Jest to optymalna faza do przezimowania żyta.

Wiosenna lustracja była utrudniona ze względu na zalegający na polu do początku marca śnieg a następnie na występujące zastoiska wody i możliwa była dopiero w drugiej połowie marca.

Z powodu występujących na polu zastoisk wodnych pierwsza dawka azotu w wysokości 180 kg saletry amonowej( 61,2 kg N ) wysiana została 29.03.2010 r. Dawka została określona na podstawie przezimowania roślin. Obsada  po zimie wynosiła 160-200 roślin na m² i każda roślina wytworzyła ok.5-6 mocnych pędów bocznych. W przypadku kiedy rośliny byłyby jeszcze mocniej rozkrzewione i miały 6-10 pędów należałoby I dawkę azotu zmniejszyć do 30-50 kg N. Z kolei gdyby rośliny byłyby słabiej rozkrzewione 1-2 pędy z powodu np. późniejszego siewu i niesprzyjających warunków wegetacyjnych, I dawka azotu powinna zostać zastosowana przede wszystkim bardzo wcześnie i w ilości 80 kg N. 

Na roślinach nie zaobserwowano występowania mączniaka i rdzy, jedynie na niektórych liściach były widoczne nieznaczne objawy porażenia przez rynchosporiozę, które były poniżej progu szkodliwości i zrezygnowano z wykonywania zabiegu.

Zabieg regulujący wzrost roślin żyta mieszańcowego wykonano precyzyjnie w fazie BBCH 31 (foto nr 3) dnia 12.04.2010 r. mieszaniną cieczy zbiornikowej zawierającą 720 g CCC (chlorku chloromekwatu) i 0,2 l środka zawierającego trineksapak etylu. Zabieg ten połączono z dokarmianiem dolistnym w postaci 5 % roztworu  siarczan magnezu.

Mimo niesprzyjającej pogody, niskiej temperatury i małej ilości słońca – żyto mieszańcowe dobrze zareagowało na zabieg regulujący wzrost. Po 7-miu dniach od wykonania oprysku retardantem ( tj. 19.04.2010 r.) zastosowano II dawkę azotu w ilości180 kg saletry amonowej (61,2 kg N). Rośliny znajdowały się w fazie BBCH 32 (foto. 4). Optymalnym momentem do zastosowania II dawki azotu jest czas, kiedy widać w oknie nawozowym (miejsce przykryte folią lub plandeką w trakcie aplikacji I dawki azotu), że młodsze pędy na roślinach zaczynają zmieniać barwę (są jaśniejsze), mają słabszy pokrój. Musimy pamiętać o tym, że zastosowany azot w II dawce rośliny zaczną pobierać dopiero po pewnym czasie, w zależności od wilgotności gleby, temperatury powietrza, zastosowanej formy azotu etc., więc termin zastosowania II dawki azotu musi być precyzyjnie określony i uwzględniać opóźnione działanie. W przeciwnym razie możemy doprowadzić do przegłodzenia łanu, a w konsekwencji do redukcji pędów bocznych, kłosków w kłosie i kwiatków, które diametralnie wpłyną na obniżenie plonowania. W takich przypadkach przydaje się okno nawozowe, o którym wcześniej wspominałem.

Podczas lustracji wykonanej  w dniu 29.04.2010 r.  można było zaobserwować redukowanie pędów bocznych (foto nr 4) przez rośliny.

W tym stadium bardzo dobrze widoczny jest kłos (foto 5) i można łatwo policzyć ilość pięterek w kłosie.

W dniu 20.05.2010 r. rośliny osiągnęły fazę rozwojową początku kłoszenia BBCH 51 (foto 6). Wykonano kontrolne liczenie obsady kłosów na jednostce powierzchni, która wyniosła 500-550 sztuk / m². Otrzymany wynik jest prawidłowy i pozwala rokować na dobry plon ziarna.

Opady deszczu od końca kwietnia do 20 maja uniemożliwiały wykonanie drugiego zabiegu regulującego długość roślin. To spowodowało, że zrezygnowano z III dawki nawożenia azotowego. Przy obsadzie kłosów na poziomie 500 - 550 kłosów na m², nawożeniu wiosennym azotem na poziomie 122,4 kg/ha i jednokrotnym skracaniu żyta wczesną wiosną, zastosowanie kolejnej dawki azotu, wiązałby się z dużym ryzykiem wylegnięcia łanu. Wilgotna, słoneczna pogoda powoduje również wzrost zagrożenia porażenia roślin chorobami. Najgroźniejszą chorobą, która może atakować żyto w tym stadium jest rdza brunatna. Mimo, że nie zauważono żadnych objawów chorobotwórczych, prewencyjnie (jeszcze przed kwitnieniem) zostanie wykonany zabieg fungicydowy. Wśród środków najskuteczniej i długo zabezpieczających żyto hybrydowe przed chorobami w tym stadium rozwoju (w szczególności przed rdzą brunatną) są środki z grupy triazoli (np.: epoksykonazol, fluchinkonazol). Do ochrony plantacji został wybrany środek zawierający w swoim składzie epoksykonazol wspomagany dodatkiem strobiluryny. Ponieważ zaobserwowano żerowanie na roślinach skrzypionki do oprysku zostanie dodany insektycyd. Zabieg wykonano 23.05.2010.

Należy pamiętać, że w trakcie kwitnienia żyta nie wolno wykonywać żadnych zabiegów ochrony roślin, ponieważ grozi to uszkodzeniem pylników w kwiatostanach. Nieprzestrzeganie tego zalecenia najczęściej prowadzi do wystąpienia szczerbatością kłosa (mniejszy plon ziarna z jednego kłosa) lub dużego porażenia sporyszem, co niekorzystnie wpływa na ilość i jakość zbieranego plonu.

Pogoda w czerwcu i lipcu charakteryzowała się wysokimi temperaturami, często przekraczającymi 30˚C. Brak opadów deszczu w tym okresie spowodował wystąpienie suszy w okresie nalewania ziarna, który jest  bardzo ważny dla roślin, ponieważ mocno wpływa na poziom uzyskiwanych plonów.. Dojrzałość woskową rośliny osiągnęły 21.07.2010 (foto 7), natomiast dojrzałość pełną na początku sierpnia. Pole skoszone zostało po 10 sierpnia z plonem 7,8 tony z hektara. Mimo występujących obfitych opadów, ziarno zebrano w parametrach konsumpcyjnych.